NishikigoiTuk

Gezondheid en ziekte.

Ziekte en gezondheid van onze koi.

We doen er natuurlijk alles aan om onze vrienden gezond te houden, maar door onvoorziene omstandigheden kan het toch voorkomen dat ze ziek worden.

Ondanks dat we de waterkwaliteit continue in de gaten houden en bijstellen wanneer dat nodig is, liggen er altijd parasieten op de loer of erger: virussen. En dan zullen we toch in moeten grijpen.

Veel voorkomende parasieten.

 

Costia	Trichodina	Chilodonella	Witte stip
Costia is eigenlijk verouderd, want tegenwoordig noemt men deze ziekteverwekker Ichthyobodo necatrix. Deze parasiet veroorzaakt net als de meeste andere parasieten huidvertroebelingen die echter minder goed te zien zijn. Bij een massale infectie zien we op de huid enkele grijze vlekken die als een film op de huid aanwezig zijn. In sommige gevallen vinden wij Ichthyobodo ook op de kieuwen van de vissen. De vissterfte kan bij een costiabestemmetting zeer hoog zijn, omdat ook vaak secundaire bacteriële infecties voorkomen. Costia is de voornaamste visdoder in de winter omdat deze parasiet zich kan blijven ontwikkelen bij een temperatuur van minder dan 2C°. Zoals bij andere infecties door ééncelligen zwemmen de vissen tuimelend door het water, schuren aan de vijverwanden en vermageren. Sommige vissen sterven zelfs zonder dat er één van deze symptomen is waargenomen	Trichodina en andere aanverwante parasieten zijn waarschijnlijk de eencelligen die de koibezitter het beste kent. Om deze schotelvormige organismen zit een duidelijke ring van kleine haartjes (cilia) die voor de beweging zorgen. Bij koi die een Trichodina-infectie hebben opgelopen, vormt zich een grijze film over het lichaam. Deze overdadige slijmproductie werkt alleen maar stimulerend op de groei van de Trichodina. Trichodiniden worden ook op de meest gezonde vissen aangetroffen, maar als de vis ziek is of in slechte conditie of in slechte watercondities verblijft, gaan de parasieten zich wild uitzaaien, waardoor secundaire bacteriële infecties kunnen ontstaan. Trichodiniden kunnen ook de kieuwen aantasten. Schade aan de kwetsbare kieuwplaatjes leidt dan al gauw tot een bacteriële infectie. In het vroege stadium van de infectie gaan koi zichzelf herhaaldelijk krabben en springen ze uit het water. In een later stadium zal de vis niet meer eten en blijft hij vlak onder de waterspiegel hangen, meestal bij het punt waar het water doorlucht wordt.	Chilodonella lijkt veel op een kleine kruisbes en komt voor op de vinnen, het lichaam en de kieuwen; het lichaam van huidcellen. Chilodonella kan zich in het vroege voorjaar buitengewoon snel vermenigvuldigen; de koi zijn dan nog passief zodat de infectie zich goed en wel kan nestelen voordat de vis er iets tegen kan doen. Koi die met Chilodonella zijn besmet, vertonen het bekende verschijnsel van de grijs/witte film die het lichaam bedekt, plus het kenmerkende gedragspatroon van krabben, springen en daarna verzanden in passiviteit. Wanneer u de vis niet behandeld gaat hij dood. Chilodonella wordt vaak geassocieerd met vissen die al verzwakt zijn door stress of ziekte; de parasiet komt vaak voor in combinatie met infecties van bacteriën en schimmels.	EWitte stip is bekend bij eenieder die vissen houdt. Het wordt veroorzaakt door een protozoön met de wetenschappelijke naam Ichthyophthirius muitifiliis. Witte stip kent een ingewikkelde levenscyclus en kan zich snel door een vissenbevolking verspreiden. De witte stipjes op de huid, vinnen en kieuwen worden "rijp" wanneer ze ongeveer 1 mm zijn, breken dan door de huid heen en vallen eraf. Binnen een paar uur nestelen ze zich in de vijver en vormen ze een kiemcel. Ze vermenigvuldigen zich vervolgens, waardoor meer dan duizend kleine infectiehaardjes worden gevormd. Wanneer deze "zwermsporen" uit de kiemcel breken, moeten ze binnen 24 uur een gastheer vinden om te overleven. Koi die geïnfecteerd zijn, vertonen de kenmerkende witte stipjes, krabben zichzelf en willen de watertoevoerbuis inzwemmen. Wanneer de infectie zich verder ontwikkelt, eten de vissen niets meer, worden ze passief en verliezen ze hun kleur. Als u er niets aan doet, is witte stip dodelijk.

Gyrodactylus	Dactylogyrus	Ankerworm	Argulus
De huidwormen of gyrodactylus veroorzaken evenals sommige ééncelligen een troebele huid en bloedige plekken op de huid. De vissen schuren langs de vijverwanden en stenen, krijgen een donkere kleur en vermageren. Bijkomende bacteriële infecties zijn aan de rode plekken herkenbaar. De Gyrodactylus is een levendbarende worm die tot de groep monogene trematoden behoort. Dit betekent, dat hij zich zonder tussengastheer kan vermeerderen. In een oude worm is reeds een jonger exemplaar aanwezig, hierin de derde generatie en daarin de 4 generatie. De huidwormen hebben geen oogpunten; de Dactylogyrus of kieuwwormen wel. Aan het achtereinde zien wij een reeks haakjes waarmee ze zich op de huid vasthechten (16 kleine haakjes en 2 grote). Aan het andere einde heeft Gyrodactylus een dubbel eind, wat meestal goed te zien is. De besmetting van de vissen gaat direct van vis op vis.	Deze ziekte heeft in de beginfase geen duidelijk beeld. De vissen ademen sneller en vaak alleen via één kieuw. De andere kieuw houden ze dicht. Ook kunnen de kieuwen ver openstaan. Later vermageren de vissen, schuren met de kieuwen aan de vijverwand en stenen en krijgen een donkere kleur. Indien men de kieuwen bekijkt, ziet men vaak duidelijk aangetaste delen van de kieuwblaadjes. Evenals de Gyrodactylus behoort de Dactylogyrus tot de groep monogene Trematoden. Maar Dactylogyrus infecteert alleen de kieuwen. Pas als zich een massale infectie voordoet, kunnen wij ook enkele exemplaren op de huid van de vis vinden. Dactylogyrus is niet levendbarend maar legt eieren, waaruit jonge larven komen, die zich op de kieuwen tot volwassen wormen ontwikkelen. De worm heeft ook aan het achtereinde 12 kleinere en 2 grotere haakjes waarmee hij zich op de kieuwen vast hecht. De voorzijde eindigt op 4 punten en er zijn 4 oogpunten te zien	Ankerworm (Lernaea) is een van de meest beruchte parasitaire schaaldieren voor de koi. Er zijn verschillende soorten, die allemaal parasitair zijn. De complete levenscyclus van de ankerworm duurt 17 tot 33 dagen, afhankelijk van de temperatuur. Bij 20°C duurt de cyclus bijvoorbeeld 25 dagen; onder 15°C wordt de cyclus niet voltooid. De pas uitgekomen ankerworm, of nauplius, is ovaal van vorm en zwemt vrij in het water rond. De nauplius verandert in het tweede stadium van de cyclus in de metanauplius, die ook vrij rondzwemt. Voor daaropvolgende parasitaire stadia is een gastheer vereist; de ankerworm nestelt zich in deze voorstadia op de kieuwen. De volwassen ankerwormen paren met vrouwtjes, worden dan non-parasitair en verlaten de gastheer. De bevruchte vrouwtjes verlaten de kieuwen en nestelen zich op het lichaam van de koi, waar ze blijven groeien. Hun schaaldiervormen verdwijnen, en ze krijgen hun "wormige" vorm. Tegelijkertijd graven ze zich diep onder de huid en in onderliggende weefsels in, waarbij ze ankerachtige uitsteeksels ontwikkelen waarmee ze zichzelf stevig op hun plaats houden.	De argulus is een van de meest voorkomende parasieten op vijvervissen, en kan tot 15 mm groot worden. De argulus heeft een ronde vorm met twee ronde zuignappen. Tussen deze zuignappen zitten de stekelvormige delen van de mond waarmee de argulus een gat door de huid van vis maakt. De argulus injecteert een vergif in de wond en met zijn sterke kaken van de mond breekt de Argulus het aangetaste weefsel open. De huid van de vis raakt geïrriteerd en deze zal gaan schuren en springen. Daardoor ontstaan verwondingen welke ook weer een infectie van bacterïen of schimmels kan veroorzaken. De schade die ze bij de koi aanbrengen bestaat uit het onttrekken van bloed en weefselsappen waardoor er een rode plek ontstaat op de plaats waar de argulus heeft gezeten. De karperluizen kunnen door middel van gif de vissen verdoven of zelfs doden. Bovendien zijn ze bekend voor het overdragen van buikwaterzucht. Als de vis niet snel behandeld wordt is hij meestal reddeloos verloren.

Virussen, schimmels en stress.

Koi Herpes Virus	Karperpokken	Schimmels	Stress
Koi Herpes Virus (KHV). Koi Herpes Virus of afgekort KHV is in de koihobby de meest dodelijke en besmettelijke ziekte waarmee onze koi besmet kan worden. Besmet water, materieel of koi die drager zijn van het virus kunnen de ziekte in de vijver brengen met catastrofale gevolgen.Koi Herpes Virus zoals wij hobbyisten de ziekte noemen is een virus dat binnendringt in cellen van de gastheer en daar zijn vernietigend werk in razendsnel tempo verder zet. De ziekte komt tot uiting bij watertemperaturen tussen de 18 en 28 graden en er bestaat alsnog geen geneesmiddel om dit virus te stoppen of op zijn minst het te vertragen.Virussen zijn microscopische kleine stukjes DNA (DNA virus).Virussen zijn zelfs geen eencellige organismen en niet te vergelijken met bvb een bacterie. Ze zijn een factor 100 keer kleiner dan een bacterie en hebben gastheercellen nodig om zich te kunnen vermenigvuldigen. Virussen dringen in de celwand waar ze zich gaan vermenigvuldigen. De gastheercel kan beschadigd raken of zelf vernietigd worden.Virussen zijn vaak soortspecifiek wat willen zeggen dat ze niet overdraagbaar zijn van een soort organisme naar een andere soort. Bvb KHV is gevaarlijk voor onze koi maar niet voor de mens.	Bij de karperpokken worden dikke wasachtige brokken gevormd, meestal vinden we die op de vinnen maar we treffen ze ook op het lichaam van de koi aan. De ziekte wordt veroorzaakt door het soort virus dat zijn eigen genetisch materiaal in de gastcel inbouwt. Koi zullen niet dood gaan aan deze ziekte, maar in ernstige gevallen kan de vis er door de dikke stukken erg misvormd gaan uitzien. Hoe het virus wordt overgebracht is niet duidelijk, hoewel het wel duidelijk is dat koi het virus kunnen krijgen wanneer ze in contact komen met reeds besmette vissen. De kenmerkende wasachtige brokken zullen zich vaak in de lente ontwikkelen, wanneer de stijgende temperaturen het virus actief maakt voordat het afweersysteem van de vis al volledig in werking is getreden. Bij besmette koi komen de symptomen ook aan het licht wanneer deze koi gestrest raken	ASchimmels zijn planten welke niet beschikken over de kleurstof chlorofyl. Deze kleurstof stelt planten in staat om met het zonlicht essentiële voedingsstoffen te produceren door het proces dat bekendstaat als fotosynthese. Schimmels betrekken hun voedsel van organische bronnen, zoals uit dode planten of dieren, of uit levende weefsels. De bekendste soorten schimmel bestaan uit lange vertakte draden (hyphae) die door elkaar heen lopen en een gevlochten structuur vormen die het mycelium genoemd wordt. Schimmels groeien in een vochtige of natte omgeving en zitten in iedere (koi)vijver. Dode vissen vormen een ideale voedingsbodem voor schimmels. Verwijder dode vissen daarom altijd onmiddellijk uit de vijver. Verwijder besmette eitjes altijd uit de vijver zodra u ze hebt ontdekt. Eitjes en koi die met dit soort schimmel zijn besmet, vertonen grijze wolachtige (lijkt op een plukje watten) vlekken. De twee schimmelinfecties die het meest voorkomen en welke in deze categorie thuishoren zijn: Saprolegnia en Branchiomyces.	Stress heeft niet alleen invloed op de geest, maar ook op het lichaam. Denk maar aan het feit dat het wit van onze koi roze wordt. Verwar dit niet met het donkerder worden van bepaalde koi bij verlaging van de watertemperatuur. Bij gestresseerde koi zal ook de hormoonhuishouding veranderen. Een gezonde vis maakt antilichamen aan die ziektekiemen opsporen en vernietigen. Een vis met stress zal dit verminderen of volledig stoppen. Hierdoor is hij niet meer optimaal bestand tegen aanvallen van bijvoorbeeld parasieten. Doordat de vis zich slecht voelt zal hij ook niet meer eten en verzwakt daardoor nog meer. Stress zorgt dus voor een algehele verzwakking van de koi. Een vis zal zelden dood gaan aan stress op zich, de vis wordt ziek of gaat dood aan de gevolgen van stress. Meestal is het zo dat stress voorkomen kan worden door de eigenaar. Door er voor te zorgen dat de stressfactor heel laag is in onze vijver kunnen we al heel veel problemen voorkomen.